Syrena R20 (1979)

Syrena to pierwszy samochód osobowy polskiej konstrukcji produkowany seryjnie po II wojnie światowej. Jej historia rozpoczyna się wiosną 1953 roku, kiedy to Fabryka Samochodów Osobowych otrzymała zlecenie opracowania auta osobowego z małolitrażowym silnikiem. Prototyp zaprezentowano już po kilku miesiącach – 31 grudnia. Kolejne pojazdy testowe powstawały w latach 1954-55. Wszystkie poddawano intensywnym próbom, m.in. podczas długodystansowych rajdów. Testowano w nich różne jednostki napędowe, a także kilka typów nadwozi: drewnianych i drewniano-metalowych. Ostatecznie po 4 latach prób, wiosną 1957 roku ruszyła produkcja seryjna Syreny 100 o całkowicie metalowym nadwoziu osadzonym na podłużnicowej ramie. Napęd stanowił dwucylindrowy, dwusuwowy silnik S-15 o pojemności 746 cm3 i mocy 27 KM pozwalający rozpędzić auto do 99 km/h. Wiele podzespołów pochodziło z Warszawy M20. W kolejnych latach Syreny systematycznie modernizowano. Pojawiły się modele 101, 102 i 103. W latach 1966-72 produkowano Syrenę 104, w której po raz pierwszy pojawiła się nowa jednostka napędowa – nadal dwusuwowy, ale już trzycylindrowy silnik S-31 o pojemności 842 cm3 i mocy 40 KM z całkowicie zsynhronizowaną skrzynią biegów. Była to też ostatnia Syrena z drzwiami otwieranymi „pod wiatr”. Ostatnią, najliczniejszą wersją był model 105, produkowany przez 11 lat, od 1972 do 1983 roku. Początkowo jeszcze w FSO, ale wkrótce całą producję przejęła Fabryka Samochodów Małolitrażowych (FSM) w Bielsku-Białej. Syrena 105 miała drzwi z zawiasami z przodu i wiele innych drobnych ulepszeń. Stała się też bazą do powstania dwóch seryjnych odmian osobowo-towarowych: furgonu Syrena Bosto (Bielski Osobowo-Towarowy) oraz dwuosobowego modelu pick-up R20 przeznaczonego dla rolnictwa. Ta wersja popularnej „skarpety” wytwarzana w FSM w latach 1972-83 miała skrzynię ładunkową o powierzchni 2m2 i ładowności do 430 kg. Łącznie w latach 1957-83 powstało ponad 520 tysiecy egzemplarzy wszystkich wersji Syreny.